Miasto i gmina Olesno

Rys historyczny

Olesno jest jednym z najstarszych miast śląskich. Wykopaliska archeologiczne dokumentują ślady osadnictwa jeszcze z epoki neolitu. O rozwoju osady decydowało jej dogodne położenie na styku szlaku bursztynowego od Bałtyku na południe i szlaku "królewskiego" prowadzącego z Krakowa do Wrocławia i dalej na zachód. Pierwsza wzmianka źródłowa o Oleśnie znajduje się w dokumencie erekcyjnym kościoła pod wezwaniem św. Michała, wystawionym przez biskupa Wawrzyńca w 1226 r. Z dokumentu tego wynika, że wcześniej istniała już w Oleśnie komora celna stanowiąca własność biskupa wrocławskiego. Działała także mennica książęca. Miasto należało do książąt z linii Piastów opolskich: Kazimierza I, a po jego śmierci w 1229 roku - Henryka Brodatego, księcia wrocławskiego, pana całej ziemi opolskiej. Pod jego władaniem Olesno było grodem kasztelańskim. Lokacja miasta na prawie niemieckim nastąpiła prawdopodobnie przed 1292r. Informacja o umocnieniach miasta ( otoczenia murami ) pochodzi z 1395r. Rozwój Olesna nastąpił po 1450r., kiedy to książę Bernard opolski przeniósł tu swoją rezydencję . Podstawowe zajęcia ówczesnych mieszkańców miast i okolic to: uprawa roli, hodowla, myślistwo, rybołówstwo, rzemiosło i handel. Dokument z początku XV w. wymienia istniejące na tym terenie słodownie, jatki mięsne, warsztaty garncarskie, piec do wypalania wapna.

Miasto kilkakrotnie zmieniało swoich właścicieli, przechodząc kolejno pod władanie Hohenzollernów, Habsburgów a następnie Prus.
W końcu średniowiecza zamieszkiwało je około 700 osób ( dla porównania Cieszyn liczył wówczas 400, Rybnik 300, Strzelce Opolskie 500 mieszkańców). Początek XVIII w. przyniósł stopniową agraryzację miasta.
Ludność Olesna cierpiała wskutek licznych klęsk żywiołowych, epidemii i następstw wojen. W okresie od XV do XVIII wieku miasto kilkakrotnie płonęło, dotkliwe ślady pozostawiły: wojna trzydziestoletnia, wojny śląskie, przemarsz wojsk napoleońskich. Panująca w mieście 1708r. epidemia dżumy pozostawiła przy życiu około 90 mieszkańców. Miasto było jednak zawsze odbudowywane, powiększyła się liczba jego mieszkańców. Do drugiej połowy XIX wieku pełniło rolę prężnego ośrodka gospodarczego i kulturalnego północnej części Górnego Śląska. Rok 1945 zastał Olesno w większości zniszczone, a mimo to szybko zostało odbudowane.

W latach 1945 - 1950 Olesno i Ziemia Oleska wchodziły w skład województwa Śląsko - Dąbrowskiego, z siedzibą władz wojewódzkich w Katowicach. W 1950 r. weszło w skład województwa opolskiego, a w 1975 r. województwa częstochowskiego. Po reorganizacji administracyjnej kraju, od 1999r. Olesno weszło na powrót w skład województwa opolskiego.